Anasayfa Hayat

Yeni Türk Harfleri

PAYLAŞ

Bizi İslam kültürüne bağlayan, o kültürün şa’şalı aleminin kapısını açabilen yegâne anahtar olan “İslam Yazısı” nın ehemmiyeti üzerine ne söylense azdır. Ecdadımızın bin dört yüz yıllık İslam tarihi boyunca vücuda getirdiği güzîde te’lîfâtın üzerine kalın bir nisyan perdesi çeken, bu kültürü dava etmek ve temâdî ettirmek mevkiinde bulunan vatan evlatlarını, kendi has medeniyet mahsülleri karşısında bir turist mevkiine düşüren bu inkılabın, doğru olarak değerlendirilemediğine dâir deliller pek çoktur. Bu itibarla, son Osmanlı şeyhulislamlarından Mustafa Sabri Efendi’nin bir makalesini paylaşmak istiyoruz. Sabri Efendi, Türkiye’de İslam harfleri kaldırıldığı sırada Yunanistan’da bulunmakta ve orada “Yarın” isimli küçük bir gazete çıkarmaktaydı. Bu makalesinde, harf inkılabına temasla, onun, İslamî menşe’li kelimelerin okunup anlaşılmasına îrâs eylediği vahim zararları dile getiriyordu. Bu makalesinin yarısını aynen transkripte ediyoruz:

“Mebus Yakup Kadri’nin Türkiye gazetelerindeki tasrîhâtından naklen: ‘Geçen makalede yazdığımız fıkra ise müddeâmızın delîl-i naklîsini teşkîl ediyordu. Çünki ‘Yeni alfabe sayesinde artık şapkalı hafızlar kalmayacak.’ demek ne demektir? ‘Kur’ân-ı kerîmin işini şapka ile bitirmek istedik. Lakin ahmak halk bunu anlayamadı. Hâlâ şapka altında hâfızlık yapmaya ve Müslümanlık satmaya çabalamak garâbetini gösterenlere şahit oluyoruz. Şapkaya gördüremediğimiz işi, yani Kur’ân-ı kerîmi kaldırmak işini şimdi yeni alfabeye gördüreceğiz.’ demek değil midir?’ Bâhusus Türkiye reis-i cumhurunun: ‘Yeni harfler bize daha neler temin edecek göreceksiniz!’ tarzındaki beyânâtından mülhem olarak Yakup Kadri, yukarıdaki sözü söylemiştir.

Bundan sonra Türkiye’de yeni harflerden başkasıyla yazı yazılmayacağı ve okunmayacağı gibi, bu harflerin de Kur’ân-ı kerîmi yazmaya kabiliyeti olmadığını ve kabiliyeti olmadığı için Türkiye’de tatbîki emr edildiğini daha iyi anlatmak maksadıyla yeni alfabe usûlüne tevfîken Kur’ân-ı kerîmin kısa surelerinden birini şuracıkta yazarak bu bahsin birinci kısmına ait sözümüze hâtime verelim:

‘Elem tera keyfe feale rabbüke bi eshabil fil. Elem yecal keydehüm fi tadlil ve ersele aleyhim tayran ebabil termihim bi hicaretin min siccil fecealehüm keasfin mekül’ [Sureyi arabî orijinalinden bilenler, yeni harflerin arabî sesleri tam manasıyla karşılayamadıklarını hemen fark edecektir. Dolayısıyla bu sureyi yeni harflerden öğrenen birisinin ne okuduğu Kur’ân sıhhatli olacak ne de kıldığı namaz makbûl olacaktır.]

Yeni harf inkılâbının, hurûf-i İslâmiye’yi unutturmak vasıtasıyla, Kur’ân-ı kerîm yazısını okunmaz, tanınmaz bir hâle getireceği hakkındaki izâhât-ı kâfiyyemize karşı yalnız bir kaçamak noktası kalır:

‘Türkiye halkı, bundan sonra Latin yazısını kullanmakla beraber Kur’ân-ı kerîm yazısını da ayrıca muhafaza ederler. Yeni yetişen çocuklara her iki yazı öğretilir. Birini kullanırlar, birisi ile de kitâb-ı mukaddeslerini okuyup yazarlar’ denilebilir.

Lakin bu itirâza mahal yoktur. Çünki nesl-i âtînin [gelecek neslin] iki türlü yazıyı birden tahsil ve ta’lim etmeyeceği belli bir şeydir. Bâhusus eski yazı güç öğrenilmek bahanesiyle atıldığı ve hakikatte Kur’ân-ı kerîmi unutturmak gâyesi takip olunduğu halde maksat hilafına geri dönüp de bir yazıyı yüksünen millet, iki yazıyı öğrenir mi? Bu bir!

İkincisi, bu itiraza mahal bırakmayacak bir emr-i vâki’ vardır. Şöyle ki, İşte Ankara meclisinde ittifak ile kabul edildiğini bir iki gün evvelki İstanbul gazetelerinde okuduğumuz yeni harf kanununun dokuzuncu maddesi: ‘Bütün mekteplerin Türkçe yapılan tedrîsâtında Türk harfleri kullanılacak. Eski harflerle matbû’ kitaplarla tedrîsâtın icrâsı memnû’dur.’

İşte bu madde bi’t-tabî’ Kur’ân-ı kerîm ta’lim ve tedrîsinin memnû’iyyetini de şâmil ve kâfildir. İnnâlillâhi ve innâ ileyhi râci’ûn ve se-ya’lemullezîne zalemû eyye munkalebin yenkalibûn.”

Mustafa Sabrî

Yazıma, Peyâmi Safa’nın “Türk Düşüncesi” mecmuası Ağustos 1959 sayısında çıkan bir makalesinden bir paragrafla nihayet vermek istiyorum:

“YERYÜZÜNDE BİR TEK MİLLET GÖSTERİLEMEZ Kİ ORADA GENÇLER KAZARA MİLLÎ KÜTÜPHANELERİNE GİRERLERSE BİR TEK ESER OKUYAMADAN ÇIKIP GİTSİNLER. BÖYLE BİR KATLİAM HİÇBİR MEMLEKETTE VE HİÇBİR MEMLEKETİN TARİHİNDE YOKTUR!”

 

CEVAP YAZIN

Please enter your comment!
Please enter your name here