7 soruda yapay zeka ve hukukun son durumu – Av. Emre Avşar

Yapay zeka teknolojileri hayatın her alanına girerken, hukuk dünyası da bu büyük dönüşümden payını alıyor.

Avukat Emre Avşar, yapay zekanın hukuk pratiklerini nasıl değiştirdiğini, kanuni düzenlemeleri ve kişilerin dikkat etmesi gereken kritik noktaları Kelambaz Youtube kanalı canlı yayınında anlattı.

İşte yapay zeka ve hukuk alanında programda dikkat çeken 7 soru ve cevabı:

1. Yapay zekanın hukuk alanındaki mevcut durumu ve gidişatı nasıl?

Emre Avşar, hukukun tabiatı gereği karmaşık bir yapıya sahip olduğunu belirterek, “Hukuk aslında ihtisası olmayanlar için ağır ve ağdalı bir alan. Çok ilgi çekmeyen detaylara girdikçe insanları boğan bir alan. Yapay zeka ile hukuk da böyle… İnsanları bu şekilde daraltan iki alan hukuk ve bilişim ve bu ikisinin kesişiminden bahsedeceğiz” dedi.

“Şu an yapay zeka teknolojilerinin uygulamalarının girmediği bir alan neredeyse kalmadı gibi. Ama hukuk alanında tabii her ilmin bir ihtisası olduğu hukuk alanında da her ne kadar yapay zekaya güvenilse de aslında işin erbabı yapay zekanın çıktılarının tam doğru olmadığını veya bu nüansları biliyor” diyerek hukuk yapay zeka araçlarını kullananların ihtisas sahibi olması gerektiğinin ehemmiyetine dikkat çekti.

2. Türkiye ve dünyada yapay zeka ile ilgili hangi hukuki adımlar atıldı?

Türkiye’nin bu sahada proaktif adımlar attığını belirten Avşar, “Aralık 2025 yılında biliyorsunuz Siber Güvenlik Başkanlığı kuruldu. Bu aslında ülkemizin ve dünyanın ilk başta yapay zekaya böyle daha sınırlayıcı, daha kontrol altına alıcı tavırların bir yansımasıydı” dedi.

Ayrıca Mart 2025 tarihinde yürürlüğe giren Türkiye Siber Güvenlik Kanunu’nun dijital materyallere el koyma ve yazılım-donanım tespitleri konusunda mühim salahiyetler getirdiğini vurgulayarak ilgili raporu paylaştı.

Konuya dair TBMM’nin ilgili raporu: Yapay Zekânın Kazanımlarına Yönelik Atılacak Adımların Belirlenmesi, Bu Alanda Hukuki Altyapının Oluşturulması Amacıyla Kurulan Meclis Araştırması Komisyonu Raporu

Av. Emre Avşar global ölçekte ise ABD’deki gelişmelere atıf yaparak, “Donald Trump bir kararname yayınladı ve Amerikan liderliğinde yapay zekanın önündeki engellerin kaldırılması” adında bir kararname yayınladı. Bu aslında dünyaya bir mesajdı şeklinde konuştu.

Avrupa tarafında ise Kasım 2025’te yürürlüğe giren Yapay Zeka, İnsan Hakları, Demokrasi ve Hukukun Üstünlüğü Çerçeve Sözleşmesi’nin 45 ülke tarafından onaylandığını ancak Türkiye’nin henüz bu sözleşmeye taraf olmadığını ifade etti.

3. Hukukçu olmayan kişilerin yapay zeka ile hukuki metin veya dilekçe hazırlaması güvenli mi?

“Hukukçu olmayanlar tarafından kullanımı bakımından hala çok güvenli görmüyorum. Çünkü biliyorsunuz hukuk aslında ileri sürdüğünüz argümanların kişiler bakımından bağlayıcı olduğu, verdiğiniz bir dilekçenin sonuçlarının, hata yapınca da maliyetlerin olduğu bir düzen.”

Yapay zekanın hata payına (halüsinasyon) dikkat çeken Avşar, “Yapay zeka aslında bir hatayı çok doğruymuş gibi söylüyor. Sonra da diyorsunuz ki aslında bu böyle değil. Aa birden karıştırdım çok haklısın aslında böyle olmalıydı diyor. Ama bunun hukuk düzeninde bir sonucu var” diyerek ikaz etti.

Dilekçe ve başvurularda yapılacak hataların on binlerce liralık vekalet ücreti ve yargılama giderine yol açabileceğini belirterek, “Kesinlikle bir hukuk merciine müracaat etmeden önce ben yine bir avukat tahlilinden geçirmeyi tavsiye ediyorum” dedi.

4. Yapay zeka avukatlık mesleğini bitirecek mi ve meslek nasıl bir dönüşüm geçiriyor?

“Dijitalleşme gazeteciliği bitirmedi. Yapay zekanın avukatlığı da bitireceğini düşünmüyorum… Nasıl bilgisayar kitapları bitirmediyse aslında kitaplara, bilgiye daha kolay erişebilir hale geldiysek avukatlığı da bitireceğini düşünmüyorum.” diyen Emre Avşar, dönüşümün kalite odaklı olacağını vurgulayarak, “Meslek bitmeyecek. Daha hızlı tüketen, daha hızlı bir şeyler üretenler; daha basit ve kalitesiz bir ürün ortaya koyacak. Bu şekilde çalışanlar için kötüye gidiş olur. Ama bu alanı iyi kullanan, gerçekten bilgiyi doğru analiz eden… hukukçuların daha ön plana çıkacağını düşünüyorum” diye ekledi.

5. Yapay zeka sistemlerinde kişisel verilerin korunması ve güvenliği nasıl sağlanır?

Kişisel verilerin korunmasının yapay zeka çağında en kritik konulardan biri olduğunu belirten Avşar, 2025 yılında yayınlanan “KVKK’nın Üretken Yapay Zeka ve Kişisel Verilerin Korunması Rehberi”ni tavsiye etti.

15 sorudan oluşan bu rehberin, kişisel verilerin güvenliği açısından gerekli bilgileri ihtiva ettiğini söyledi ve seyircilerle paylaştı.

Üretken Yapay Zeka ve Kişisel Verileri Korunması Rehberi (15 soruda) indirmek için tıklayın.

6. Çocuklar için yapay zeka ve dijital mecralarda ne gibi riskler bulunuyor?

Çocukların korunması konusuna özel bir parantez açan Avşar, deepfake tehlikesine işaret etti:

“Dünyada çocuklar üzerinden üretilen çok materyal çok üzücü bir şekilde çocuklarla ilgili cinsel teşhir edici alanlar. Bunu da deepfake teknolojisini kullanarak yapıyorlar. Çocukların yüzlerini ben sosyal medyada paylaşma, herhangi bir yapay zeka programına yüklemeyi kesinlikle tavsiye etmiyorum.” Özellikle 13-14 yaşlarındaki çocukların bu tarz içeriklerle karşılaştığında büyük psikolojik kırılmalar yaşayabildiğini vurguladı.

7. Türk hukuk sistemine yönelik geliştirilen yapay zeka asistanları ne seviyede?

Piyasada bulunan yapay zeka araçlarına değinen Avşar, “Türkiye’de üretilmiş yapay zeka hukuk asistanları; Legal, Son Karar, Lexpera, Jupytr ve benzeri yapay zeka asistanları var,” diyor. Ancak bu araçların henüz bir profesyonel düzeyinde olmadığını belirterek şu tespiti yapıyor: “Şu anda bir avukat, hakim, savcı seviyesinde değil. Şu anda iyi bir stajyer seviyesinde. Araştırma yapılması istenen konu gerektiğinde başarılı veya çok hızlı içtihat temin edebiliyor. Ama doğrudan bir hukuki metin oluşturma noktasında istenilen seviyede değil.” Dedi