Türk alimlerinin baş tacı olarak bilinen İmam Birgivi’nin , et-Tarîkatü’l-Muhammediyye ve’s-sîretü’l-Ahmediyye isimli İslam dünyasında meşhur bir eseri vardır. Arap alimlerinden Abdülganî Nablûsî’nin ise bu kitaba el-Hadîkatü’n-Nediyye şerhu’t-Tarîkati’l-Muhammediyye ve’s-Sîreti’l-Ahmediyye isimli bir şerhi bulunuyor. Bu kitaba kısaca Hadîka da deniyor.
Mahmûd Muhammed Mahmûd Hasen Nassâr isimli bir araştırmacı 2011 senesinde Hadîka kitabını tahkik ederek Beyrut’ta bulunan ve günümüzde Arapça dinî kitapların basımında en meşhur yayınevi olarak bilinen Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye yayınevinden 5 cild (2.632 s.) olarak bastırıyor.
Selefi araştırmacıların tahkik eserlerinde sıkça karşımıza çıkan durumlardan birisini burada da tesbit ettik. Kitabı tahkik eden araştırmacı kitabın orjinalinde bulunmayan bazı cümleleri kitabın içine derc ederek güya Abdülganî Nablûsî’ye Eşarileri zemmettirmiş. Nablusî, Fetâvâ-yı Tâtârhâniyye’den Mücbire (Cebriyye) bahsini şerh ederken Ehli Sünnet’in mezhebini şöyle naklediyor;

… Cebriyye ise «Kuldan sâdır olan fiillerin hepsi, Allahü teâlânın fiilidir» der ve kul için bir kesb isbât etmezler. (Aslı (1276 + 1290))
Ehli Sünnet ise iki uç arasında vasat (orta yol) üzeredir; ne tefrît (eksiltme) ne de ifrât (taşkınlık) [vardır]. Onlar, Allahü teâlânın hem kulun hem de işlediği [fiilin] hâlikı olduğuna i’tikad ederler; kul için bir kudret isbât ederler ve bu kudretten sâdır olan şeye «kesb» derler; Aslı (1276 + 1290)
İlâvenin tercümesi — Nablusî’nin sözü değildir
(Kesb ıstılâhı Eş’arîlerin koyduğu bir ıstılahtır. Vehme düşüren (mûhim) bir ıstılahtır; maksadı bilinmez, öyle ki darb-ı mesel olmuştur: «Eş’arî’nin kesbinden dahâ çürük».* Bu ıstılah Ehli Sünnet ve cemâati hiçbir husûsta temsil etmez.)


Yukarıda kitabın Osmanlı devrinde yapılan baskıları ile 2011’de Beyrut’ta yapılan baskısının resimlerine bakılırsa kıymetli bir Ehli Sünnet alimi olan Nablusî’nin kitabında yapılan tahrif görülebilir.
Bir başka misal: Aliyyül kari – Şifa-i Şerif Şerhi
Aliyyül-Kârî’nin Şifa Şerhi’nin şimdilerde Beyrut’ta basılan nüshasında ciddi tahrifler yapılmış; ebeveyn-i resul hakkındaki fikrinden döndüğü eklenmiştir. Halbuki eski baskısında tam aksi yazmaktadır. Beyrut baskısını okuyanlar Aliyyü’l-Kârî’nin bu fikrinden döndüğünü zannetmektedir.
Hicri 1299 tarihli İstanbul Muharrem Efendi Matbaası nüshası s.601: “Ebu Talib’in müslüman olduğu sahih değildir. Tilimsani, annesinin müslüman oluşunu sahih bir isnad ile rivayet ediyor. Ebeveyninin ikisinin birden müslüman oluşunu da rivayet ediyor. Ancak kabul olunmaz. Nitekim Süyutî’nin 3 risalesine reddiye olarak işbu meseleyi beyan ettim.”
2001’de Beyrut Dârülkütübililmiyye nüshası s.605: “Ebu Talib’in müslüman olduğu sahih değildir. Anne ve babasının imanı hakkındaki kavillerden müslüman olduklarının daha sahih olduğu, ümmetin büyüklerinin ittifakıyla sabittir.”
1299 nüshası s.648-649: “Resulullah ebeveynini diriltti ve ona iman ettiler. Bunu Taberani ve başkaları Aişe radiyallahü anhadan rivayet etmişlerdir. Ancak hafızlar bunun zayıf rivayet olduğunda müttefiktir. Nitekim Süyuti de bunu tasrih etmiştir. Ebu Dıhye, bunun kitap ve sünnete muhalif olması sebebiyle mevzu olduğunu söylemiştir. Ben de bunu göstermek için, Süyutî’nin üç risalesine, müstakil bir risale yazarak itiraz ettim ve meseleyi beyan ettim.”
2001 nüshası s.652: “diriltti”den sonrası çıkarılmıştır.
Böylece Aliyyü’l-Kârî’nin Resulullah’ın anne ve babasının küfr üzere öldüğü fikrinden hiç vazgeçmediği anlaşılıyor. Beyrut baskısı, onu bu fikrinden dönmüş gibi göstermek gayretkeşliğine/sahtekârlığına düşmüş.




Yukarıda sadece 2 misal verdik. Bu misalleri istediğimiz kadar çoğaltabiliriz. Bu spesifik misalden din kitaplarının yeni baskılarına itimat edilemeyeceği bir kere daha anlaşılıyor. Nitekim Sultan Abdülhamid’den (1908’den) sonra basılan kitaplar mutemet değildir. Çünki ondan evvel Maarif Encümeni, basılan kitapları kontrol ederdi.
Ne yapmak lazım?
Arapça bilen ilim adamlarının klasik İslamî eserleri tanımadıkları bir muhakkikin hazırladığı modern nüsha yerine güvendiği, itimad ettiği itikadı düzgün bir muhakkikin nüshasını okumaları gerekiyor. Eğer böyle bir nüsha yoksa yapılacak iş, kitabın eski nüshalarına müracaat etmek. Bu da her ne kadar meşakkatli olsa da din işi şakaya gelmez. Tehlikenin daha da çok farkına varmak adına şunu söyleyeyim; günümüzde yüzbinlerce araştırmacının rutin bir şekilde istifade ettiği Şamile isimli bünyesinde binlerce Arapça eser bulunduran dijital kütüphanedeki kitapların yarısından fazlası selefilerin tahkik ettiği nüshalar. Yapay zekanın daha da gelişmesi ile selefilerin nüshalarda yaptıkları sahtekarlıkların daha da ortaya çıkıp bu tahribatların gün yüzüne çıkacağına ve Ehli Sünnet ilim adamlarının da muadil dijital kütüphaneler oluşturarak bunlara alternatif oluşturacaklarına inanıyorum. Araştırmaların yeni nüshaları değil, Osmanlı baskısını tercih etmesi tavsiye olunur. Şimdi bunların dijital hallerini bulmak da kolaylaşmıştır.





"Genç Vicdânın Sesi"
Yorum Yaz